www.ichiche.azeriblog.com::::::::::::: Bir ortaq havamız olmadı - dinləyib ortaq olmayan zamanlarda, məkanlarda, inləyib eşq içi tökək. Bir ortaq havamız olmadı - yanımızdakının havasından boğulanda çəkək içimizə, sən orda tək, mən burda tək. Bir ortaq sözümüz belə olmadı, dünyada... eşitsək bir iç çəkək: “Ay da... ay da...” Biz, ayrı yaşadıq, gülüm, birimiz yerdə, birimiz Ayda. Yaşadıq barı! Ay daaaaa... 02.07.08.
İÇ-İÇƏ - içi olanların EVİ
Azad Soz - Azad ruh
  

"Мян телевизийайа гяшянэ гызларын хатириня эетдим"

- Сян юзцн Мир Шащини Азярбайъан охуъусуна неъя тягдим еляйярдин?

- МИР ДИЛАВЯР КИШИNИN ОЬЛУ МИР ШАЩИN.

- Сящв елямирямся, пешякар журналистикайа "кяшфиййатчы" кими башламысан, "Азярбайъан" гязетиндян, ян азы ЙЕNИЛИКЧИЛИК журналистикасына; ефиря дя дястяниз йерин алтындан чыхды - канализасийа лцкцндян - бу чыхышла да юз каналынызы йаратдыз. О эцндян бу эцня няляри кяшф елядиниз?

- Яввяла, щеч няйи кяшф елямядик. Щяр биримизя айдын олан мятляби бир даща юзцмцзчцн айдынлашдырдыг ки, йерин алты гаранлыгды. Кяшф щесаб елямяк оларса, щямин о кяшфлярин мяъмуйу мяним бу ъцмлямди ки, Азярбайъанда йерин цстц дя гаранлыгды. Вя мятбяя ишчисинин цстцндян каьыз гохусунун эялмяси ня гядяр тябиидирся, рянэкарлыгла мяшьул олан адамын цстцндян рянэ гохусунун эялмяси ня гядяр тябиидирся, канализасийанын ичиндян чыхан адамын цстцндян пейинин, няъисин вя диэяр ифразатын ийинин эялмяйи дя бир о гядяр тябии олмалыдыр.  

- Амма йениликчилийя "КОРОЬЛУ КЯШФИЙЙАТЫ"йла башлайан сизляр йениликчилийи "короьлулуг синдрому"нун ряддиня тцпцрмякдя эюрдцз. Сясиниз Авропасайаьы эялди адама...

- Аща... Яввяла о Короьлу бизим дцшцндцйцмцз Короьлу дейил. О Короьлу корун оьлу мянасындайды. Йадындадыса, о "КОРОЬЛУ КЯШФИЙЙАТЫ"нда биз сянинля дя ямякдашлыг еляйирдик; орда КОРОЬЛУ беля йазылырды: Кор ок - русъа онун мянасы тятийя чякир - курока охшайырды. Вя яслиндя бизим о корумуз инсанларын ялиндян тутуб ишыьа апаран кора бянзяйирди; о Кроьлунун Алынын оьлуна щеч бир дяхли йох иди. Яслиндя бизим Короьлунун ряддиня тцпцрмяйимиз...

- Короьлулуьун а! Йяни: "Короьлуйам, Бабякям"...

- Бяли-бяли... иш бурасындады ки, мян бу йахынларда бир репортаж вермишдим ефиря, орда беля бир ъцмлям эетди ки, мян шяхсян Москвада Александр Hевскинин нявяляринин цстцня айаг алдыьыны эюряндя, онлары дяйяняйин габаьында торпаьа яйилмяйя мяъбур еляйяндя эерчяк бабаларымыза да икращла бахырам. Йяни мяни тцпцрмяйя вадар еляйян сябяблярди бунлар. Сясинизин Авропасайаьы эялмяси дейяндя сян няйя ишаря еляйирсян? Сясимиз Авропасайаьы неъя эялирди?

- Юз апарыъыларыныз дяфялярля дейибляр ки, биз авропасайаьыйыг, Авропа йолу тутмушуг; амма мяня еля эялир ки, бу, йалныз Азяри тцркъясини инэилис аьзыйла данышмагда, лящъяни дяйишмякдя эюрцнцр...

- Щя, мян баша дцшдцм, сян бизим диъейлярин интонасийасына ишаря еляйирсян. Информаторларымызын йох, мящз диъейляримизин. АNС-ЧМ-ин апарыъылары цмумиййятля Гафгазда илк диъейлярди. Вя тябии ки, Азярбайъанда диъей янянялярини йаратмаг бир паравоз олараг бизим бойнумуза дцшцб. Вя биз дя диъейя уйьун интонасийа тапмышыг. Бизим штат ъядвялиндя дя диъей ады вар. Бу диъейин интонасийасыны ися онларын тягдим елядийи мусиги формалашдырыр. Азярбайъанын ряван, сялис, бир аз да лянэярли дили щямин мусигинин темпиня уйушмур вя мян щесаб еляйирям ки, диъейляримизин сечдийи йол бу нюгтейи-нязярдян дцзэцндц вя доьурдан да яэяр бу, Авропа йолудурса, демяли, биз Авропа йолуну доьурдан да сечмишик, ама Чинэиз Мустафайевин радиосунун апарыъыларынын сясинин сявиййясиндя.

- Йери эялмишкян, ешитдийимя эюря, яввялляр йахшы сясин вармыш, щятта, дейясян, университетдя щансыса дярняйя дя эедирмишсян. Амма нядянся Сясинин сюзц чыхмады, сюзцнцн сяси чыхды...

- Демяли, цмумиййятля бир хятт вар, бу хятт Мящяммяд пейьямбярин нявяляриня аидди, Аллащ адятян онлара сяс верир вя мян беля баша дцшцрям ки, Аллащ онлара о сяси она эюря вермир ки, онлар мащны охусунлар, муьамат охусунлар. Верир ки, онлар Гурандан айяляр охусунлар вя мян дя Гураны доьрудан да чох авазла охуйа билирям.

- Hя вахтса "ЙУРД"ун даш гойанларындан бири олубсан...

- ...вя мян "ЙУРД"ун даш гойанларынын башгаларындан фяргли олраг "ЙУРД"а даш гойдуьуму щеч вахт инкар елямирям...

- ...сянин дилиндян дя ешитмишям ки, мян гийамчы йох, тякамцлчцйям. Онлара да ислащатчылар дейирляр. Анъаг айрылыьа бахмайараг, щям дя Сизи щеч ъцр Ф.Гязянфяроьлуйла ейниляшдиря билмир адам...

- Яввала, бир нечя Фазил вя бир нечя Яли Кяримов вар, амма бир Мир Шащин вар.

Бир Фазил вар, о Фазилди ки, Мир Шащиннян, рящмятлик Ялисяфайнан, Гянимятнян, Сеймурнан, Рясмиййяйнян вя онларла башгаларыйнан Азярбайъанын даьылыб-эетмиш тарихи абидяляринин бярпасыйла мяшьул олурдулар, Ичяри шящярдя харабазара чеврилмиш абидяляри цзя чыхармагла, мясъидлярин ичярисини тямизлямякнян мяшьул олурдулар - вахтиля мян о "ЙУРД"да олмушам вя щесаб еляйирям ки, бу мяним дядямин-бабамын, улуларымын гойдуьу йола дцз эялян бир рущи истигамят иди. Вя мян илк дяфя, йадымдадыр ки, "ЙУРД"ун иъласларынын бириндя вя сонунъумда, бу да олуб Университетин акт залында, ордаъа илк дяфя "ЙУРД"ун щяддян артыг сийасиляшдирилмясинин ялейщиня чыхмышам вя о чыхышдан сонра мян "ЙУРД"дан кянарлашмышам. Мян вя мянимля бярабяр бир нечя башга шяхсляр...

- ...ад чякя билярсянми?

- Йягин ки, йадымда галан, Елман адында тятбиги-рийазийатда охуйан бир оьланды...

- Йяни инди цздя оланлардан щеч бири етираз етмямишди?

- Бяли-бяли! Садяъя олараг биз беля баша дцшдцк ки, "ЙУРД" яэяр АХЪ-нин гуйруьуна чеврилирся, Коммунист партийасынын, щяр щансы сийаси ъяряйанын гуйруьуна чевриляъякся, биз о "ЙУРД"да олмайаъаьыг вя олмадыг да. Вя яслиндя мяним "ЙУРД"дан о шякилдя имтина елямяйимин сябяби бизим "ЙУРД"ун тяркибиндя, "ЙУРД"ун ичиндя эюрдцйцмцз бир балаъа мядяни, бир балаъа рущани, бир балаъа ядяби мязмунун сцрятля дяйишиб сийаси мязмуна чеврилмяйийди. Мян юзцм щагда данышмаг истяйирям ки, ордан кянарлашандан сонра даща башга бир йол тутмушам вя мян "ЙУРД"ун ичиндяки публисист хятти габарыг шякилдя эютцрцб апармышам вя щесаб еляйирям ки, Фазил Гязянфяроьлунун сийасятдя тутдуьу мювге, Яли Кяримовун сийасятдя тутдуьу мювге мяним публисистикада тутдуьум мювгейля мцгайисядя чох балаъады!       

- О вахтлар бир "ЙУРД" гязети дя чыхырды, ора йазырдынмы?

- Щя, чыхырды, анъаг о няшрин щазырланмасында, бурахылмасында мяним щеч бир фяалиййятим олмайыб, садяъя бязян эятирирдиляр, бахырдым, бир охуъу кими мцнасибят билдирирдим. Чцнки орда мараглы репликалары олурду Гянимятин; мяним йадымдады, Дубинйакы неъя шярщ елямишди, дубинка сюзцйля ялагяляндирмишди, сонра плцрализм сюзцнцн лцьяви мянасыны беля изащ елямишди: плцрализм - плйунут сюзцндянди, о демякди ки, тцпцрцм сянин ряйиня, щя, беля-беля шейляр йазырды вя доьурдан да мараглы фикирляр вар иди. Яслиндя, мян Гянимят Защидову бир гязет ишчиси кими еля онда кяшф елямишдим.

- Hя вахтса ъанэцдян олмаг истямямисян ки (мян Фазилин сянин щаггында ишлятдийи телеъанэцдян ифадясини йада салмагчцн демирям)?

- Пярвиз, мяним эюркямимдя олан адамлардан ъанэцдян чыхмыр...

- Йох, мян арзудан данышырам...

- Йох, щеч вахт о фикирдя олмамышам. Мян цмумиййятля, киминся киминся ъаныны эцдмясини артыг иш щесаб еляйирям вя мяня еля эялир ки, о киши иши дейил.

- О КИШИNИN ИШИДИ...

- Йох, цмумиййятля киши иши дейил. Мян ъанэцдянляри тящгир елямяк истямирям, анъаг киши эяряк юз ъаныны горусун вя узагбашы, аилясинин, ювладларынын вя ян нящайят Аллащын она вердийи юз ъаныны горусун.     

- Бир дяфя "Азадлыь"а Ващидля эялишиндя цстцндя тапанча эюрмцшдцм. Дейилянляря эюря о тапанчаны сяня йа Сурят Щцсейнов, йа да Аьа Якбяров баьышлайыбмыш...

- Йох, Аьа Якбяров мяня щеч ня баьышламамышды, о ъцмлядян дя, тапанча, ама мяним тапанчам олуб. Цмумиййятля, мян 1991-ъи илдян башлайараг 1994-ъц илин нойабрына гядяр щямишя силащла эязмишям; бу, о вахтлар иди ки, ганунларын инсанларын щцгуг вя азадлыгларыны горумаьа эцъц чатмырды вя тябии ки, еля олан щалларда биз юзцмцзц горумаьын гейдиня галмалыйдыг. Демяли о вахт доьрудан да тапанчам олуб. 1991-ъи илдя Дахили Ишляр назири ким олуб хатырламырам, онун, 92-дя Искяндяр Щямидовун, 93-дя доьурдан да Сурят Щцсейновун баьышладыьы тапанчам олуб, арада Елчин Мяммядовун мяня баьышладыьы силащ да олуб.

- Йяни о тапанчалар иъазялийди?

- Иъазялийди, щамысынын иъазяси олуб. Вя 94-ъц илин нойабрында мян, фювгяладя вязиййят режиминя ганунауйьун олараг апарыб тящвил вермишям.

- О тапанчалары?

- Йох, мяндя цч-дюрд тапанча олмайыб ки, неъя ола билярди? Бир тапанча олуб, апарыб гайтармышам, башга бир тапанча верилиб, бах, о шякилдя. 94-цн нойабрында щесаб елямишям ки, артыг Азярбайъанда ганунлар зяиф дя олса, бизим щцгуг вя азадлыгларымызы горумаг игтидарындады.

- Щачанса сойадынын адла гоша йазылышындан имтина еляйиб адынызы тякляшдирдиз; бу, тяклийя, эушянишинлийя мейлдян, "МЯN"ин егоизминдянми иряли эялирди, йа сойаддан, шяъярянин фювгцндя дурмаг истяминдянми доьурду; санки бюйцклярин сяня вердийи аддан имтина еляйиб йени ад йаратдын вя бунунла ейни анда адыны йенидян икиляшдирдин...

- Яввяла Мир Шащин ады мцряккяб аддыр. Тцрк дилиндя Ямир Теймур вя с. бу кими адлар олуб. Яслиндя, "Мир" Ямирдян йараныб. Садяъя олараг, Азярбайъан дилинин ащянэ ганунларына  уйьун олараг "Я" щярфи ешидилмир. Яряблярин сюзц олмасын "Я" сяси дяръя эедир. Она эюря дя Мир Шащин бурада мяним шылтаглыьым дейил, садяъя олараг Азярбайъан дилинин ганунларына мяним бир вятяндаш олараг риайят етмяйимдир. Ама Мир Шащинин бу шякилдя йазылмасыны сюзцн дцзц, садя бир иш кими дцшцнцб тапмышам. Щятта билсян онун сябябини, бялкя дя сяня эцлмяли эяляр. Щансыса журналда эцнлярин бир эцнц, Мир Сабир адлы шаирин шерлярини охумушдум. Бялкя дя ону Азярбайъанда щеч танымырлар. Эюрдцм ки, Мир Сабир няся пис сяслянмир. Она эюря дя Мир Шащин олду. Яэяр мян бу эцн Мир Шащин адыны эютцрмцшямся, танынмамыш, бялкя дя чохларына намялум галмыш шаиря миннятдар олмаг лазымдыр.

- Биздя, сящв елямирямся, яшйалары русъа гаврайыб тцркъя шяклини чякмяйя бянзяр бир шей вар; МИР-и Шащиндян айыранда бу сюзцн дцнйа вя йа сцлщ анламы аьлындан кечибми - буну, сянин образлы тяфяккцр йийяси олмандан чыхарырам...

 - Йох, мяним аьлыма беля шей эялмяйиб. Яслиндя, Мир гошулмуш адларын щамысы айры йазылмалыдыр. Совет системиндя мцряккяб адларын гойулушуна иъазя верилмирди. Мясялян, Ялаьа сюзц Яли Аьа олмалыдыр, Ялаьа йазылырды. Бу нюгтейи нязярдян, мян садяъя олараг, дилимиздя бир вахтлар совет системинин гойдуьу гадаьаларын нятиъялярини эюрцб, бу ады азад, мцстягил бир ада чевирмишям.

- Анъаг инди мяня еля эялир ки, сян беля гяшянэ сяслянян ад дцшцнмякля, дейясян, доьрудан да Шащини юз мириндян-дцнйасындан гопарыб гцрбят бир дцнйайа атыбсан; хиффятини чякдийин еля бир дцнйан вармы?

- Мяним адымын бцтцн щярфляриня, бцтцн щиссяляриня чох бюйцк щюрмятим вар. Вя она эюря дя, яслиндя Мир Шащин сюзцнц битишик йазмаьын она эюря тяряфдары дейилям ки, орда Шащин балаъа щярфлярля йазылыр. Мян истямирям ки, мяним адым балаъа щярфлярля йазылсын. Она эюря дя Мир Шащин дя мяням, Шащин дя мяням. Она эюря дя бязиляри мяня Шащин, бязиляри Мир Шащин, кимся Мири дейир. Фярги йохдур.

- Азярбайъанда бюйцк вя балаъа адамын тярифи сянин тябиринъя неъяди?

 - Йягин ки, балаъа адам, щям дя бюйцк адамларын эюрдцйц гядяр, балаъа олмалыдыр. Бюйцк адам да, йягин ки, бцтцн балаъа адамларын эюря биляъяйи гядяр бюйцк олмалыдыр.

- Щяля кимися бяйяндийини ешитмямишям... Бяс, бунларын щансы сяня аидди?

 - Мир Шащин киминчцнся бюйцк адамдыр, киминчцнся балаъа адам. Мясялян, мян билирям ки, Дилавяр цчцн чох балаъа адамам. Ама Йардымлыда ушаг щякими ишляйян Дилавяр цчцн бюйцк адамам. Тядгигатчылардан кимся бир тядгигат ишиндя, тябии ки, беля йазаъаг: "миршащинляр", ня билим, кимляр, кимляр... Вя мян олаъам балаъа адам. Ама журналистикайа йени эялян адамлар, професийанын щялялик кандарында вя астанасында дабан дюйян адамлар, мян чох истярдим ки, мяня бюйцк адам кими йанашсынлар.

 - Йягин билирсян, екранда, ефирдя, щяр няся, о эцзэцдя адамын юзцндян, эерчякдя олдуьундан хейли бюйцк, ъанлы-ъясядли эюрцнмясини. Бялкя онданды Тв-дя бир ади "салам"ла эюйляри йенмянин сирри; онданды бир цфлянмякля эюйлярдян енмянин сирри. Мяня еля эялир ки, "Йекя олмаг" истяйянляр Тв-йя гачыр, йекя Юлмяк истяйянляр Тв-дян. Бир дя вар ЙЕКЯ ЙОХ оланлар! 

 - Яввала Тв-йя гачмаг барядя: Мян юзцм журналистикайа тясадцфян эялмишям. Телевизийайа да тясадцфян эялмишям. Журналистикайа она эюря тясадцфян эялмишям ки, мян сянядлярими филолоэийайа вермишям, мцсабигядян кечя билмямишям. Алдыьым гиймятляр еля олуб ки, мян артыг кясилиб евя эетмялийдим. Ама орда Сима ханым варды, о, мяня деди ки, журналистика факцлтясиндя ики йер бошду. Сянядлярини дцзялт, яризяйнян мцраъият еля, биз дя мцраъият едяк ректора, ола билсин ки, сян журналистика факцлтясиня эирдин. Онда фамилийам мяня чох кюмяк еляди - Аьайев олдуьума эюря. Вяссалам. Тясадцфян кечдим журналистикайа. Мяндян башга бу ъцр сяняд верян бир нечя няфяр варды ки, бизим балларымыз ейнийди. Фамилйамын "А" щярфи иля башламасы, мяним гябул олмаьымы тямин еляди. Телевизийайа эялмяйим дя беля бир тясадцф нятиъясиндя олуб; бу щаггда щеч вахт фикирляшмямишдим. Бир вахтлар, тялябя оланда "Чай дясэащы" иля ямякдашлыг едирдим. Мяним йадымдады ки, ора мян илк дяфя кришначылары эятирмишдим, сонра да бир няфяр варды, бялкя дя йадында олар, даш-бетон йейирди, ону да мян эятирмишдим. Сонра баша дцшдцм ки, бу, мянлик дейил, йяни телевизийа журналистикасыны мян юзцмчцн доьма щесаб елямядим. Ама "Азярбайъан" гязетиня ишя дцзяляндян бир мцддят сонра Ващид Мустафайев ора юз командасы иля эялди. Ондан сонра иш еля эятирди ки, "Азярбайъан" гязетиндя фяалиййятимизи айрыъа груп олараг сырф информасийа истигамятиня йюнялтдик. Сонра Ващидин идейасы олду ки, эялин "Азярбаъан Видео" йарадаг. О вахт "Огонйок Видео", "Комсомолское Видео" варды. Ващидин бу тяклифи Сабир бяйин цряйинъя олду вя Азярбайъан дилини мяним йахшы билмяйим Сабир бяйи беля бир тапшырыг вермяйя вадар еляди ки, бу эянълярин йаздыгларыны мян редактя еляйим. Йаваш-йаваш, йаваш-йаваш гайнайыб-гарышдыг бир-биримизя вя Ващид мцяллим эцнлярин бир эцнц мяня деди эял, юзцмцзцн телевизийамызы йарадаг. Сюзцн дцзц, мяним аьлыма батмады. Вя узун мцддят о, телевизийанын йахшы олдуьуну сцбут етмяйя чалышды, мян гязетин. Ахырда иш еля эятирди ки, Ващид мяним саггызымы оьурлады. Мян бир аз шющрятпяряст адамам, характеръя. Ващид мяня беля бир сюз деди ки, сян истямирсян, гяшянэ-гяшянэ гызлара автограф верясян? Вяссалам! Йяни гяшянэ гызларын хатириня мян эетдим телевизийайа.

 - Вя о гяшянэ гызлар, дейясян, Сяни кишилярдян тез тапырлар...

 - Мян дейясян, бу фикри "ТВ-тел" журналындан эялян Кюнцлля Лейлайа демишдим. Вя мян доьурдан да о фикирдяйям ки, йахшы кишиляри йахшы гызлар тез тапмалыдыр.

- Журналист мцсабигяляриндян бириня адынын салынмасыны истямяйибсян, йени нясил журналистляри арасында...

- Йох, орда мясяля бир балаъа фярглидир. "Зярдаби" мцкафатына тягдим едиляндя мян, адымын диэяр журналистлярля бирликдя садаланмасынын тяряфдары олмамышдым, чцнки орда Азярбайъан журналистикасында щеч бир ролу олмайан адамларын бу шякилдя мцкафатландырылмасы мяндя чох бюйцк наращатлыг доьурмушду. Вя мяня еля эялир ки, адамлары мцкафатландырмаг щуманитар йардым характери дашымамалыдыр. (Диплом Журналистляр Бирлийинин сядри Щаъы Щаъыйевин имзасыйла верилирди.) Щисс елядим ки, бу мцкафатландырма кимляринся щяйатыны йахшылашдырмаг, мадди дурумуну йахшылашдырмаг мягсяди дашыйыр. Вя она эюря дя "Щясян бяй Зярдаби мцкафаты"ндан имтина елядим. "Йени Нясил" Журналистляр Бирлийинин мцкафатландырмасына эялинъя, бурда вязиййят бир аз мцряккябдир. Бу эцн дя о фикирдяйям ки, Азярбайъанда журналистлярин мцкафатландырылмасынын бу гайдасы, бу технолоэийасы йаранмайыб. Йяни, ким мяня зяманят веря биляр ки, Ариф Ялийев вя йа Яли Арифов, бурда сющбят конкрет фярддян эетмир, Мир Шащини мцкафатландырмаг игтидарындадыр? Чцнки мян шяхсян беля щесаб едирям ки, телевизийада беш-алты адам вар ки, бу саат Азярбайъанда информасийа дили формалашдырыр, визуал дил, визуал кейфиййят формалашдырыр - бу адамларын мцкафатландырылмасындан даща чох, ичи мян дя дахил олмагла, бу беш-алты адамын мцкафатландырмасы даща чох йериня дцшярди. Она эюря дя мян, "Йени нясил" Журналистляр Бирлийинин форма анкетляриндя адымын эетмясинин тяряфдары дейилям вя о фикирдяйям ки, артыг мян мцкафатландырыла биляъяк адамлардан, мцкафатландыра биляъяк адам сявиййясиня чатмышам. Вя кимлярися мцкафатландырмаг лазым эяляндя мяндян сорушмаг лазымдыр. Она эюря дя, артыг кимляринся мяним щаггымда мцсбят вя йа мянфи фикирдя олмасы мянимчцн о гядяр дя ящямийят дашымыр.

- Тябии ки, Азярбайъан чярчивясиндя?

- Бяли, бяли!

- 1994-ъц илдя "АЗАД СЮЗ" гязетиня редактор эедяндя, онда мян "АЗАДЛЫГ"да ишляйирдим, иш йолдашларындан бири демишди ки, ондан редактор олмаз, филанкяси апарын. Она ъаваб вермишдиляр ки, ахы о, йазы йаза билмир, онун йазыларыны еля Пярвиз дцзялдир? Биринъи фикрин мцяллифи дя гайыдыб ки, ноолсун, щеч мян дя йаза билмирям... 

- Анормал шейдир, мян билмирям щансы аьыллы дейиб, щансы аьылнан дейиб, шяхсян мян беля бир шей демяздим. Билирсян, неъядир, Азярбайъанда йахшы редактор ола билян ифадясинин далында чох садя, чох интим мятлябляр дурур. Бу эцн Азярбаъйанда йахшы редактор олуб, чох йахшы сатылан гязет бурахмаг олар, ама бу гязетин Азярбаъйан мянявиййатында, эяляъяйин классик нцмуняси ола биляъяк шякилдя реаллашмасы мцмкцн дейил.

- Беля бир гязет ады чякя билярсянми?

- Мян бу саат сюзцн дцзц мятбуатла мцнасибятляримин йумшалдылмасы дюврцнц йашайырам. Вя кимляринся адыны чякиб, тязядян мятбуала вязиййяти эярэинляшдирмяк истямирям. Чцнки бу йахынларда "Би-би-си"йя вя "Авропа" гязетляриня вердийим мцсащибядян сонра Щясян бяйин мцдафиячиляри, ъанэцдянляри мяни диля-дишя салдылар, ондан сонра беля бир гярара эялдим ки, бир балаъа бу сащядя сянэийим. Ама, ама, ама бу, гязет редакторунун йахшылыьы-пислийи мяндян ютрц бир аз айрылан мятляблярдир. Мян беля щесаб едирям ки, Азярбайъанда йахшы наширляр вар. Ама бу йахшы наширляр, щеч дя щямишя йахшы редакторлар дейил. Чцнки мян чох сатылан гязетляримизин бирини эютцрцб эюрцрямся, орда йазылыб "Пепси-кола" Азярбайъана эялир вя информасийанын ортасында "Коко-кола"нын логотипини эюряндя вя йахуд икинъи сящифядя йазырлар ки, Рящим Газыйевин аиляси онунла эюрцшя билмир, алтдаса йазырлар ки, Сябиня, сяни ад эцнцн мцнасибяти иля тябрик едирик, мян бцтцн бунлары пис редактор иши щесаб еляйирям. Она эюря дя рящмятлик Няъяф Няъяфов мяним цчцн чох бюйцк наширдир, она эюря дя рящмятлик Щясян бяй Зярдаби мяним цчцн чох бюйцк наширдир, ама онларын йахшы редактор олуб-олмамасыны мян мцбащисяли щесаб едирям.

- Демяли, гязетин йахшы сатылмасы, сянинчцн нятиъя дейил.

- Пярвиз, гадан алым, гязетин редактору гязетдя эедян информасийалары ян азы савадлы редактя еляйян, адамларын башында дуран адама дейирляр. Яэяр мян бу эцн гязетин редакторунун ялиндян чыхмыш гязетдя онларла корректура сящви, цслуб сящви, Азярбайъан дилинин грамматикасынын кобуд шякилдя позулмасыны мцшащидя едирямся, мян щансы мянтигля она йахшы редактор дейя билярям.

- АNS-дя, о йердя ки, Миршащинин баш редактор олдуьу, ян азы онун ряван, сялис Азярбайъан дилиндя сяслянян эюзял мятнляриндян сонра башгаларына гулаг асырсан, адам дящшятя эялир. Щямин дедийин о цслуб, щятта корректура сящвляри адамын зювгцнц вя гулаьыны йаьыр еляйир.

- Вар, вар. Ама унутмайаг ки, Азярбайъан дилиндя ефирин щямгафийя олдуьу беля бир сюз вар: Цфцр. Ефир-цфцр. Ефирдян данышдыьымыз адамларын гулаг асмасы цчцндцр. Щяйатда данышанда о гядяр гармматик сящвляря, о гядяр ъцмля сящвляриня йол веририк ки, тамашачыйнан да бу шякилдя данышырыг, ама охуъуйнан бир аз мясулиййятли олмаг лазымдыр. Буна эюря, ефиря эедян йазыларымы бир дяфя редактя едирямся, гязетя эюндярдийим йазыны азы он дяфя редактя едирям. Гязет галмаг цчцндцр ахы.

- Ахы, орда да суфлйордан истифадя едирляр.

- Суфлйордан тязя-тязя истифадя олунур биздя, яввялляр олмайыб. Информасийа дилинин ганунауйьунлуглары ня тяляб еляйирся, ANS-ин ефириндя она риайят олунур. Яслиндя, бцтцн телевизийаларын информасийа системиня мцнасибяти ейнидир. Бурда артыг цслуб эюзяллийи щагда дцшцнмяйя вахт галмыр. Бизя щадисяни ъамаата даща тез чатдырмаг даща мараглыдыр, няинки цслуб.

- Ютянлярдян - орта мяктяб илляриндян бир шейи йада салмаг истяйирям; дяфтярляримизин цстцндя, китабларымызын цзлцкляриндя, эцндялийимиздя, кичик дярс ъядвяли картымызда беля яъайиб-гярайиб фянн ады гейд еляйярдик: АЗ.ДИЛИ. АЗ.ТАРИХИ, АЗ.ЯД-ТЫ... Вя АЗ.ТВ... Щятта лап-лап-лап аз ТВ, ня гядяр Азярбайъан Тв-си варса, - щара гачыр гачсын - щамысы да AZTV-ди ки, Аз.Тв.

 - Аща... Цмумиййятля, образлар системини бир аз эенишляндирсяк, бу эцн Аз.ТВ-нин Аз.ТВ олмасынын ян биринъи шярти ондан ибарятдир ки, Азярбайъанда телевизийа аздыр.

- Щя, биздя ТВ чох азды, чохалмаг имканы ола-ола.

- Щям дя ANS чох азды, SPACE чох азды. Бу эцн Эцръцстанда ондан чох мцстягил теле-ширкят вар. Бяйянмядийимиз Газахыстанда бир нечя мцстягил теле-канал вар. Азярбайъандакы телевизийаларын бу шякилдя азлыьы мювъуд вязиййятин диктясини гейри-нормал шяраит йаратмасына дялалят еляйир. Йяни мян чох истярдим ки, Азярбайъанда страт вязиййяти бир олан онларла телевизийа йарана. Чох тяяссцф ки, Азярбайъанда бу эцн старт вязиййяти бир олан телевизийалар чох аздыр. Йяни бу эцн ANS Аярбайъана йайым проблеми иля цзляшиб. Бир вахтлар совет ясэяри Берлин уьрунда, чечен мцъащиди Грозны уьрунда неъя ев-ев мцбаризя апарырдыса, щямин вязиййяти бизим телевизийа тятбиг етмякля мяшьулдур.

 - Дейясян, сян бу сюзц щачанса ишлятмишдин?

 - Бяли, бяли. Нойабр айнын 26-сында ефирдян бу сюзляри демишям. Она эюря ки, Пярвиз, бизим щяр районда бир ютцрцъцмцз гойулмалыдыр. Яэяр биз истяйирикся, бизя Ялятдя бахсынлар, Ялятдян бяридя щансы районду, орда бир ютцрцъц гоймалыйыг. Истяйирикся, Салйанда бахсынлар, Ялятдя бир ютцрцъц гоймалыйыг вя беляъя цзц о тяряфя.

Бу йахынларда хябяр чатыр ки, Салйанда ютцрцъцмцзцн кабелини оьурлайыблар. Бизим кабелляри оьурладыгларына эюря дя, ики эцн Салйана ефир веря билмямишик. Йяни, она эюря Азярбайъанда...

- Мяэяр орда мцщафизя йохдур?

- Йох, неъя ола биляр... 100 метря йахын мяфтилимизи оьурламышдылар. Йяни, она эюря Азярбайъанда ТВ аздыр. О ки, галды ки, АзТВ-нин яняняляриндян йаранмыш ТВ-ляр, мян бу фикирля разы дейилям. Она эюря ки, Азярбайъанда АNS-ин йаратдыьы яняняляр сырф информасийа яняняляридир вя тяряфсиз, гярязсиз, виъданлы, дягиг информасийа яняняляридир вя бу янянялярин дя башында ANS-ин дурмасы иля мян щямишя гцрурланырам.

- Мян буна етираз елямяк истямирям. Анъаг Аристотелин "Поетика"сындакы бир фикир йадыма дцшцр: "Йахшы чякилмиш ат рясминин алтында "Бу атдыр" йазмаьа лцзцм йохдур".

- Вар! Бу эцн Азярбайъанда о сюзц йазмаьа ещтийаъ вар. Она эюря ки, "Маркесин 100 ил тянщалыг"ында йаддашыны итирмиш ушагдан башлайан вя йадындадырса, щятта бу бяла неъя башламышды, ушаг торпаг йемяйя башлайыр вя мящз бундан сонра башлайан щушсузлуг инсанлары вадар еляйир йадларындан чыхмасын дейя, гапынын цстцня, щятта габ-гаъаьын, гашыьын цстцня адларыны йазсынлар. Йахуд биринин аьлына эялмишди ки, щардаса Аллащ сюзц йазсын ки, Аллащ йаддан чыхмасын. Йягин бу эцн Азярбайъанда бу сюзлярин йазылмасына чох бюйцк ещтийаъ вар. Инсанлар щяр шейи унудурлар. Щеч олмаса, тяряфсизлик, гярязсизлик, виъданлылыг инсанларын йадындан чыхмасын.

- TV-ни фирянэляр гондарыб, ди эял, бизя руслар ихраъ еляйиб; адын да гойублар "телевидение". Йягин щяр шей айдын олду; бунун "род"уну дейирям, "орта родда" олмасыны. Индинин юзцндя дя эюрцрсян бири дейир: "Айя, сян юлясян, бу ANS КИШИЙМИШ!" йа да яксиня. Вя йа тязя-тязя дейирдиляр ки: "Баъылы, "SARA" КИШИЛЯШИР ЩА!.." Кимся лап наля чякир: "А кишиляр, мян бу "SPASE"дян щеч баш ача билмирям; эащ елядц, эащ беля..." Сющбят бу минвалнан эялиб еля бир мягама йетишир ки, адамлары вярямлямяк тутур: - Айя, бу АЗ.ТВ ЩАЧАN КИШИ ОЛАЪАГ???

- Бу сюзляри щяр биримиз дяфялярля юз цнванымыза ешитмишик. Мяним йадымдадыр ки, сясимин илк дяфя кишиляшдийини мяня неъя ейщам вурурдулар. Щятта телефонла данышанда мяни атамла, гардашымла чаш салырдылар. Беля шейляр олур. Она эюря дя, АзТВ-нин "киши" олуб-олмамасыны эялин Кишинин ихтийарына бурахаг. Чцнки Азярбайъан телевизийасы бцтцн мясяляляря бу нюгтейи-нязярдян йанашыр ки, эюрясян Киши ня дейяр?

- Демяк, фикирляшилирся "Киши ня дейяр?" демяли, мянтиг эятириб еля бура чыхарыр...

- Азярабйъан телевизийасында миня йахын аьыллы, аьылсыз, виъданлы, виъдансыз, профессионал, гейри-профессионал инсан ишляйир. Вя онлар бу эцн туталым, щансыса дювляти ирадянин, щакимиййят ирадясинин дигтясиля ишляйян група чеврилирся, бу системин эцнащыдыр. Мян она эюря дя Азярбайъан телевизийасында бир вахтлар ишлямиш Мцбаризля, Орханла бирэя чалышдыьымла фяхр еляйирям. Щесаб еляйирям ки, Азярбайъан телевизийасында онлар кими истедадлылары чохдур.

- Щятта щяр щансы гадында беля, бир вя йа бир нечя, бязян лап чохлу киши ъящятляри, киши кейфиййятляри вар.

- "Тямиз сющбят"ляримдян бирини Сабир мцяллимля елямишдим. О, Бакыйа эяляндя, дейир ки, щяйятя эириб, бир няфяр гадына йахынлашыб вя дейир ки, мян о, гадына йахынлашдым, бялкя дя о гадынын цзцндяки киши ифадяляри, киши ъизэиляри мяни вадар еляди она йахынлашмаьа, сонра мяня мялум олду ки, о да бизим тяряфлярдяндир. Йяни, инсанлара бир эюрцнцшля гиймят вермяк олар ки, бу, кишийя хасдыр, гадына хасдыр. Она эюря дя мян, телевизийа коллективи щаггында инсанлара аид олан ифадялярля, ибарялярля данышмаьым ялейщиняйям. Мяня еля эялир ки, Азярбайъан телевизийасы да киши телевизийадыр, фяалиййят эюстярян диэяр каналлар да киши телевизийадыр. Садяъя олараг, бу кишилярин горхаглыьы, ъясарятсизлийи вар, бу кишилярин хцсусиййятиндя гадынйаналыг вар, ханым-хатынлыг, ярэянлик вар. Йадында олар, Илйас Яфяндийевин ясярляринин бириндя гящряман дейир ки, филанкясин цзцндя зяняня эюзяллик вар. Ола биляр ки, щягигятян дя Азярбайъан телевизийасы мцяллифляринин ефиря вердийи верилишлярдя бир зяняня эюзяллик вар...

- Чох гярибядир, ахыр ки, фикримиз цст-цстя дцшдц. Телевизийа щаггындакы йазыларымын биринин адыны да мян мящз беля гоймушдум: "Зяняня ТВ". Демяли, бу зянян дейил, зяняня ТВ-дир.

- Эял, беля данышаг. Мян ANS-ин баш редакторуйам. Вя мян даща чох ANS щаггында данышмаг истяйирям. Вя дейясян, Рамиз Рювшянин бу щагда бир сюзц вар иди ки, Азярбайъанда щамиля гадынлара мяслящят эюрмяк лазымды ки, Аз ТВ-йя бахмасынлар. Она эюря дя, щамиля гадынлар Рамиз Рювшянин сюзцня неъя йанашаъаг, буну бурахаг онларын юз зювгляринин ихтийарына.

- Йахынларда грипя-зада тутулмайыбсан ки?

- Йох тутулмамышам. Бир балаъа бурнум эизилдяди. О да кечди эетди.

- Цмумиййятля, хястялик сяндян башгасына тез кечир, йа башгасындан сяня?

- Дейясян, мяня башгасындан даща тез кечир. Организмим зяифдир, она эюря.

- Мяня еля эялир ки, ичи эцълц олан адамларын мцгавимяти дя эцълц олур.

- Йох, бу илляр мян бир балаъа грипя аз йолухурам; эюрцнцр, бир аз йахшы истиращят елямишям, дяниз гыраьында йахшы йанмышам. Адятян, эцнцн алтында йахшы йананда, хястялийя аз тутулурсан. Тез-тез юзцнц эцня вермяк лазымдыр.

- Мири, "юзцнц эцня вермяк" ифадяси дя бир аз кялля-майаллагдыр.

- (эцлцр) Йахшы ифадядир щя: "юзцнц эцня вермяк"?..

- Севэийя иммунитетин неъядир?

- Тякрарламаьа мяъбурам ки, мян шярти олараг, беля мясяляляри мцзакирйя чыхармырам.

- Hядянся сянин аьзындан сюз эютцрян вя йа сянин кадрын сайылан ANS-чи журналистляр тез парлайырлар, бялкя дя, вахты чатмамыш йекя эюрцнцрляр, ама лап йетишмя яряфясиндя бирдян ANS-дян йа тамам гейбя чякилирляр, юзц дя щай-кцйля, йа да ефир хейли мцддят цзляриня гапаныр... 

- Бу, улдуз хасиййятляридир. Пярвиз, биз кянддян чыхмыш адамларыг, бизим цчцн танынмаг ня чох бюйцк имтийаздыр, ня дя чох бюйцк мцряккяб кечид. Биз билирик ки, яэяр Перимбел кяндиндян Мир Шащин щяйятдян чыхыбса, цзц ашаьы йол эедирся, габаьына чыхан Мирмяси кишийя салам вермялидир. Вя йахуд да кимся Мир Шащиня салам верир, чцнки Мир Шащини таныйыр. Кянд ъамааты цчцн танынмаг психолоэийайа йад олан хцсусийят дейил, шящяр адамы цчцн танынмагса... бу, эюрцнцр тямамиля дахили бир вязиййятдир. Она эюря кянд йериндян чыхан танынмыш адамын ишлядийи ширкятя мцнасибяти, инсанлара мцнасибяти бир ъцрдцр, шящярли танынмышын мцнасибяти фярглидир. Она эюря дя мян танынмыш адамын проблемлярини чох асан йашадым. ANS-дя бу саат гырха йахын гайда-ганун, щяр щярякяти низамлайан сянядляр вар вя бу сянядлярин дя щамысы ширкят ямякдашынын танынмасына, шющрятлянмясиня ишляйир. Бу адам танынырса, йеня дя дейирям кянд адамыдырса, о психолоэийадан чох асан чыхыр. Бу, бюйцк бир шящярдян эялибся, йахуд Бакынын юзцндяндирся, о, психоложи сядди чох чятин кечир. Она эюря дя онлардан бязиляри юзцнц бирдян-биря чох дащийаня бир дурумда щисс еляйир, видалашыр ширкятля чыхыб эедир.

- Ня тящяр олур, видалашыб эедир?

- Беля... Йахынлашыр, юз шылтаглыгларыны дигтя елямяйя башлайыр. Биз дя ширкятин рящбярляри кими инзибати амирлик  методлары иля, бязян авторитетля, бязян аьылла, бязян мянтигля, бязян дя ямрин эцъц иля онлары ширкятин ганунлары иля щесаблашмаьа мяъбур едирик, йа да онларла видалашырыг. Сизя дейим ки, ANS-дян эедян ямякдашларымызын ян йахшы шющрят дюврц еля ANS-дя кечир. ANS-дян эедяндян сонра онлар рейтингдя дя итириляр, ъамматын да йадындан чыхырлар, узаг башы бир-ики мятбуат конфрансына енержи вермяйя эцъляри чатыр, узаг-башы бир-ики телевизийа програмында эюрцнцб, яталятля ичляриндя галмыш енержини щярякятя эятириляр. Бунунла да иш гуртарыр. Йяни, яслиндя, ANS-чиляр йа


Açar sözlər:

Yazar: PARVİZ | Tarix: Oktyabr 10, 2007 0:32 | müsahibə | Şərhlər(0) | Baxış sayı: 80

Şərh yazın

  • shocked
  • smile
  • evil
  • grin
  • question
  • lol
  • rolleyes
  • mad
  • wink
  • razz
  • confused
  • redface
  • cool
  • suprised
  • cry
  • sad

captcha