Azad Soz - Azad ruh

XATAKAR FİKİRLƏR DİLİ

***

Üstünüzə sağlıq, bir dəfə yamanca xəstələnmişdim. Qızdırmanın içində qovurulur, sancıdan ilan vurmuş ilan kimi qıvrılırdım. Ən ağrıkəsici, yuxugətirici iynələr belə zərrəcə təsir göstərmədi. Onda xahiş elədim ki, hekayələrimdən birini üstümdə oxusunlar. Hekayə əzəli və əbədi yurda köç üstə olan, arxasınca gələsi səmavi atların fınxırtısını duyan, nallarının səsini damarlarında eşidən, ağızlarından çıxan ilahi buğdan vücudu tərləyən bir sürgünlünün yad, yəni bizim dildə son "sağ olun" kəlməsini deyəcəyi anı səbirsizliklə gözlədiyi bir vəsfi-hal idi. Ricam qəribə qarşılansa da, anındaca yerinə yetirildi və inanın ki, məni yarı yoldan geri qaytardı. O hekayə mənim ən sevdiyim, ən ağrılı və həm də ən alınmayan hekayəmdi...

***

Mən heç vaxt ölümlərə ağlaya bilməmişəm. İndi də eləyəm. Allah hamıya iraq eləsin. Mən bütün qanuni - yəni adam kimi ölümlərə, haqdan gələn ölümlərə, o ölümü ölənlərə sevinmişəm. Və həmişə də Allahacan əmin olmuşam ki, heç kim, o gedənin burda qalan ən əzizi də məncən yanmır. Daha doğrusu heç kim məncə sevinmir. Heç kim məncə ona yaxın deyil. Məndən başqa heç kim onunla söhbətləşib fikrini bölmür. Hamı vay-şivəndə, üz cırdıda, saç yolduda. Ağı deyib ağlamada. Yaxa yırtıb, sinələri dağlamada. Mənə qərib gəlir. Ağı deyən "bizi qoyub getdin" -deyir. Biri onu vəfasızlıqda suçlandırır, biri daşürəklilikdə. Mərhum kimin hansı işinə yarayırmışsa, kimin hansı daxili-hissi, xarici, duyğusal tələbatına cavab verirmişsə onu dilə gətirib, onu ağlayırlar. Mən bunların yalan olduğunu vurğulamaq fikrində deyiləm, əsla! Və qoy kimsə hisslərini təhqir elədiyimi də ağlına gətirməsin. Bu dünyada heç kimin ölüsü heç kiminkindən az deyil, çoxdu. Mən gedən üçün ağlaşmanı, qan-yaş ələtməni başqa cür anlayıram. Məncə ağlaşma həmişə olub, olacaq və olmalıdı da! Sadəcə bu ağlaşmanın məzmunu, məramı, məqsədi və nədəni dəyişib. İlk insan ölümünə də göz yaşı axıdılıb, mən buna əminəm. Ancaq o zaman ağrının, kədərin qaynağı başqa idi. İlk insan ölümü Qabilin suçuyla, Habilin həyata göz yummağıyla başladı. Adəm və Həvva göz yaşı tökdülər. Yox, Habilin qətlinə ağlamırdılar. Göydən yerə endirilmiş bu iki suçlu varlıq burda qalmalarına dərdlənmişdilər. Habil Adəm və Həvva ananın görüb də qovulduqları, indi də həsrətilə qovurulduqları o yerə gedirdi. Sonra Həvvanın getməsinə ağladı Adəm. Sonra, sonra... Və zaman ötdükcə bu ağlamanın xalis mənası unuduldu. Əminəm ki, adamlar elə indi də özləri də bilmədən bu mənayla ağlayırlar.

***

Doğum gününü hər il qeyd elədiyim bir yazım var. Hər gün bir cümləlik olsa belə, boyunu artırdığım, bir fikirlik belə olsa, üz cizgisini dəyişdirdiyim, üzücü, mənasız qəzetçilik çalışmalarımdan vaxt tapıb heç olmasa, iki sətirlik tərbiyə verib böyütdüyüm bu yazını inşaallah evləndirməyi də düşünürəm. Gözəl, əxlaqlı bir kitaba köçürəcəyim bu yazının canı "adamı ölməyə də qoymurlar" deyimidi. Adamı ona görə ölməyə qoymurlar ki, qısqanırlar. Özləri də bilmədən qısqanırlar. Və guya səni sevirlər.

***

Belə bir qeydim də var: "Bəşər doğuluşdan mazoxistdi. Yaşamağı çox sevir..."

Yox, mən heç vaxt insan öldürməyi təbii, normal bir hal saymamışam. Ancaq gic-gici qeydlər eləməyimdən də qalmıram.

"Yaşamaq mazoxist, yaşatmaq sadist aktlardı"

(Belə bir sxem alınır:)

Yaşamaq - M

Yaşatmaq - S

Onda, ÖLDÜRMƏK - humanizm

Tanrıdan böyük humanist yox!

Açar sözlər: xatakar-fikirler-dili

Yazar: PARVİZ | Tarix: Fevral 20, 2008 22:11 | intellektual | Şərhlər(11) | Baxış sayı: 195

Şərhlər

Defne yazıb:

Men agi demeyin boshbogaziyam
Cenemin altina yuz meyid dushub.
Yeqin ki Salamin bu sheri yazanda tamam bashqa nelerinse dushunub. Vallah yas yerinde aqi deyen sac yolan arvadlari gorende olen yaddan cixir ve adamin gulmeyi gelir. Ele bil ki kend arvadlarini yigib teatr cixarirlar.

Amma aglamagim ona gelir ki bizim milletin oz olusunu aqlamaq medeniyyeti de shikestdir. Eslinde yerde qalanin gunune aglamaq gerekdir.

Mene qalsa shiven goparib aglamaq her teze ushag dogulanda lazimdir. Ozunden xeber ve raziliq almadan bu dunyaya getirdiyimiz bu olkenin vetendashi olmaq zencirini boyunlarina saldigimiz gunahsiz korpelere aglamaliyiq.

Fevral 21, 2008 21:37

Pərviz yazıb:

Defne, bəlkə də pessimizmində haqlısan. Bunu gerçəklik diqtə eləyir. Pessimizm yazımı oxudunmu?
Fikirlerini bölüşdüyünə görə sevindim.
Mənə bloqunu yaz.

Fevral 21, 2008 23:41

Defne yazıb:

Beli oxumusham. Pessimist sizin bu sherinizi
Bu dunyaya gelen adam
ozgesinde olub gelir...xatirlatdi.

Insan olumu icinde gezdirir. Amma adeten hemishe dushunur ki ondi onun olmeli vaxti deyil. Bir novu olumden qacir.
Men de pessimist oldugum geder onu ozumden kenarlashdirmaqa calishiram. Meni ehate eden pessimistlik cevresi qapanan kimi bir partlayish olur. Ve bun partlayishdan da ailem ve ozum yaralaniriq.

Menim bloqum yoxdur. Daha doqrusu hele ki bloq yaradib ona serf edecek vaxtim yoxdur. Sizin bloqa gelib cixmam da Vusal Memmedovun oz bloqunda yerleshdirdiyi kecidin sayesinde oldu.

Fevral 22, 2008 19:51

Pərviz yazıb:

Dəfnə, o qədər dəqiq tutubsan! HEYRAN oldum. Sən hətta oxumadan mənim romanımı anlayıbsan. Yazı maneran da xoşuma gəldi. Bir az korrekturaya fikir ver. Yeni fikirlərini gözləyəcəm. MƏNİM e-mailim belədi: parvizcebrail@gmail.com

Fevral 23, 2008 0:33

Defne yazıb:

Siz hansi romani nəzərdə tutursunuz
Korrektura deyəndə yəqin ki ə-lərin ü-lərin yazilişini deyirsinizsə redface mən arialda yazmağa verdishliyəm. Yəni azərbaycan şriftləri ilə işləməyə hələ indi-indi alışıram.

Fevral 23, 2008 14:04

Dəfnə yazıb:

Sizin "Öləngidən" savayı romanınız çap olunub?

Fevral 23, 2008 19:41

Pərviz yazıb:

Dəfnə mənim "Öləngi" adlı bir kitabım çıxıb. Kitabda eyni adlı roman, hekayələr, esselər, novella, şeirlər yer alıb. İndi yeni romanı işləyirəm.

Fevral 24, 2008 0:06

Dəfnə yazıb:

Pərviz bəy salam.
“Öləngi”ni oxudum.
“Sən atanın oğlusan”dan yaranan təəssüratım təkrarlandı.
Yəni necə ki, “Sən” atasının təsirindən qurtula bilmir. Eləcə də “Öləngi” də “Qəsr”in cansıxıcı təsiri var. “Qəsrin” nəhəng qara pəncəsi “Ölənginin” başından basır.
Etiraf edim ki, şeerləriniz xoşuma gəldi. Xüsusilə də “Bu dünyaya gələn adam” və "keç günahımdan yaradan".

Kitabınızın əvvəlindəki giriş barədə fikirlərimi bildirməkdən özümü heç cürə tuta bilmədim.
Təqdimat yazan müəllif 17 yerdə özünə işarə ilə “mən” və ya “Rafiq Tağı” sözünü işlədib.
Üç səhifəyə sığan 10 absazda 19 dəfə Pərviz sözü, 11 dəfə Pərvizə işarə ilə “O” əvəzliyindən istifadə edib.

Fevral 26, 2008 14:44

Dəfnə yazıb:

Sizin kitabı oxuyanda gördüm ki, 7-8 il bundan əvvəl Rafiq Tağı "Əsl ədəbiyyat yolu dini keyfiyyətlidir" deyirmiş smile ....

Bir də dəqiqləşdirib əmin oldum ki, Azərbaycan ədəbiyyatında ikinci bir Rafiq Tağı yoxmuş.
Bu elə həmin Rafiq Tağıdır ki, keçən il peyğəmbəri təhqir etmişdi.
Bu həmin Rafiq Tağıfdır ki, Nobel mükafatına layiq görülmək istəmişdi.
Bu həmin Rafiq Tağıdır ki, Salman Rüşdiyə və Orxan Pamuka bənzəmyə cəhd göstərmişdi.

Fevral 26, 2008 14:53

Pərviz yazıb:

Dəfnə, bu dəfə məni maraqlandıran kitabımı necə əldə eləməyin (deməli, sən mənim kitab bağışladıqlarımdan birini tanıyırsan), bir də Rafiq Tağıyla baglı fikirlərin oldu. Adları saymağın filoloq və ya psixologiyaya yaxın olduğunu göstərir, dilə ciddi yanaşdığından soraq verir, olsun ki hansısa qəzetdə çalışırsan. u fikrin üstündə daha çox dayanmaq istərdim. Adın təbii ki, Dəfnə deyil, ama gözəl addı. Demək olar, məni də pis tanımırsan. Rafiqə səndə çox zəif dini, güclü hakimiyyət məzmunlu yanaşma var - fikir tam olaraq sənin içindən doğmamış kimi görünür. Qəsrin təsirinə düşdüyün anların necə sarsıdıcı olduğunu, bütün yeni Azərbaycan yazarlarımızın ədəbiyyatına isə tənqidçilərimiz kimi xarıcı kitabların, yabançı ədəbiyyatın içindən və ya qapısı bayırdan qıfıllanmış odasının şüşəsi rəngarəng nəfəsliyindən baxdığın aydınca görünür. Mən ümid eləyirəm ki, bir gün o qıfıllanmış qapını sənin üzünə açan məhz elə mən olacam.
Fikirlərini böldüyünə görə sənə təşəkkürlər.
"TƏKİ SƏN GƏL EEE"

Fevral 26, 2008 23:18

Dəfnə yazıb:

Pərviz bəy salam.

QƏTIYYƏN-sizə adim, sənətim, işim, bir sozlə özüm barədə dəqiq və ətraflı hec nə deməyəcəyəm. O cümlədən də kitabı hardan almağım haqda.

ƏMIN edirəm ki - tənqidçi deyiləm, hec bir qəzetdə işləmirəm, sizi gorməmişəm və
şəxsi anlamda ümumiyyətlə tanımıram.

SANMIRAM ki - üzümə hansısa qapı bağlanıb. Sadəcə Azərbaycən vətəndaşı, oxucusu Dəfnə "Öləngi"ni əlinə alanda Kafkanin iyini duyur, "Can üstə"ni götürəndə Markesin və sairə...

ETİRAF edim ki –
1. Ümumiyyətlə macal tapib oxuya bildiklərimə – yerli və xarici ədəbiyyat, mətbuat, arashdirma, dil, hər nə isə ciddi yanaşıram. (doğma dilimizdəki eybəcər hala salinan, yaxud bizlər şəhərliləşəndən sonra unudulub siradan cixan, dədə- babalarımızın ölümüylə arxaikləşən və ya bugünkü texniki tərəqqinin gətirdiyi əcnəbi sözlərə xüsusilə)
2.Dəfnə-ni ad, yarpaq, ağac, söz olaraq cox sevirəm. Ad kimi götürməyim isə təfəkkürlərdə ştamplaşan bir ovuc insan adina qarşı etirazdı. Bunun Türkuyə seriallarina hec bir dəxli yoxdur.
3.Bütün yazdiqlarım subyektiv fikirlərimdir. Hec kimsə ilə bölüşmədən və məsləhətləşmədən yaziram.
4.Yazar və ya muəllif çərçivəsində sizi tanimaq üçün barənizdə bəzi dost-tanişdan soruşmuşam.

Rafiq Taği ile bagli fikirlərimə təkrar qayitmaq istəmirəm. Sadəcə onun "bu kopoyoğlu Puşkinin" ifadəsi səbrimi daşdirdi və arashdirma aparmağıma səbəb oldu.